Archiwa kategorii: Artykuły

Boski pierwiastek wody

Kamienczyk_4Od dawien dawna, ludzie żyli i obcowali z natura, doceniali i respektowali jej wielką siłę. Oddawali cześć żywiołom wierząc w ich boskie pochodzenie, gdyż to od nich zależał ich byt. Bogowie, w których wierzyli, nosili atrybuty związane z najpotężniejszymi żywiołami, jakimi obdarzyła nas przyroda. Nie inaczej było z wodą – w swej  nieobliczalności potrafiła być potulna jak baranek, a innym razem groźna jak najdziksza bestia.

Wodzie poświęcano wiele rytuałów i uważano ją za boski pierwiastek dający życie. Odgrywała ona również wielką rolę w wielu religiach.

Czytaj dalej

Trzy oblicza wody

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAWoda, jako jedyna substancja na Ziemi występuje w trzech stanach skupienia: cieczy, ciała stałego i gazu. W przyrodzie obserwujemy procesy, dzięki którym pod wpływem temperatury woda przechodzi z jednej postaci w drugą. Dzięki tym właściwościom woda nieustannie krąży w przyrodzie. Głównie spotykamy ją w stanie ciekłym: morza, oceany, rzeki, jeziora.  Czytaj dalej

Rzeźbiarskie zdolności wody

Wąwóz Sobczański i kształtujący go potok

Wąwóz Sobczański i kształtujący go potok

„Kropla drąży kamień”, „cicha woda brzegi rwie” – przysłowia te wskazują na sposób, w jaki działa woda – cierpliwie, wytrwale i długoterminowo. Działając w ten sposób, powoli i systematycznie zmienia teren, przez który przepływa. Dzięki temu wpływowi powstają jaskinie, wąwozy i doliny rzeczne.

Czytaj dalej

Skąd się bierze woda w kranie?

proc_uw0Woda pobierana z rzeki Dunajec zanieczyszczona jest różnymi związkami chemicznymi i bakteriami, dlatego musi przejść szereg  skomplikowanych procesów oczyszczania, zanim trafi do kranów jako woda czysta, nadająca się do picia. Zakład Uzdatniania Wody w Starym Sączu pobiera wodę prosto z rzeki Dunajec. Dwie pompy ze studni ujęcia brzegowego pompują wodę do dwóch osadników pionowych (ogromnych okrągłych zbiorników) zlokalizowanych na terenie stacji uzdatniania wody.

Czytaj dalej

Gdy brakuje wody

Dlaczego rośliny więdną

brak_wody1Rośliny zachowują swój naturalny wygląd dzięki „turgorowi”, czyli odpowiedniemu ciśnieniu wody wewnątrz komórek.  Gdy roślinie brakuje wody i nie może utrzymać odpowiedniego napięcia ścianek komórkowych następuje  zniszczenie „wodnego szkieletu” rośliny , a długie łodyżki nie mogą utrzymać ciężaru liści i kwiatów. W konsekwencji następuje ich więdnięcie.

Czytaj dalej

Foka – amatorka zimnych wód

foka4Morze Bałtyckie zamieszkują trzy gatunki fok: foka szara, foka obrączkowana i foka pospolita. U naszych brzegów najczęstszym gościem jest foka szara. Niestety rozwój turystyki i hałas panujący w portach odstrasza te płochliwe zwierzęta. Foka szara to duże zwierzę o masie ciała dochodzącej do 290 kg. Najczęściej samce i samice mają grzbiet i wierzch głowy jasnoszare, a spodnią stronę ciała białą, przy czym całe są nakrapiane czarnymi plamkami.  Czytaj dalej

Łabędzie – eleganckie ptaki jezior

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAJeziora są siedliskiem dla wielu ptaków wodnych, które w strefie przybrzeżnej zakładają tam gniazda i żerują. Przechadzając się wzdłuż brzegu jeziora na pewno zauważycie duże, białe ptaki elegancko pływające po tafli wody – łabędzie. Choć z pozoru sprawiają wrażenie łagodnych, to w okresie lęgowym potrafią być agresywne broniąc swojego terytorium i młodych. Przybierają wtedy groźną pozę strosząc pióra na szyi, stawiając skrzydła do góry i wydając charakterystyczne odgłosy mające na celu przepędzić intruza. Łabędzie należą do jednej rodziny razem z kaczkami. Czytaj dalej

Mokradła – przyrodnicze perełki

Wiosenna młaka 1

Wiosenna młaka

Co to są mokradła?

Mokradła to miejsca, które kształtuje woda. Jej obecność decyduje o tym, że gleba jest mokra lub przynajmniej wilgotna i ta wilgoć utrzymuje się przez dłuższy okres w ciągu roku. Mokradła mogą mieć charakter bagien towarzyszących dużym nizinnym rzekom, mogą mieć charakter rozległych torfowisk, ale mogą też być niewielkimi młakami tworzącymi się w sąsiedztwie lokalnych wysięków wody lub rozlewisk niewielkich strumieni i potoków.

Czytaj dalej

Lasy i torfowiska wysokie jako zbiorniki retencyjne

Fot. 1. Jeden ze sztucznych zbiorników retencyjnych w lasach Beskidu Sądeckiego.

Fot. 1. Jeden ze sztucznych zbiorników retencyjnych w lasach Beskidu Sądeckiego

Zapewne każdy podczas kąpieli zauważył, że gąbka ściśnięta w dłoni i zanurzona w wodzie po zwolnieniu uścisku gwałtownie ją wchłania (absorbuje), a po wyjęciu z wody powoli ją uwalnia. W otaczającej nas przyrodzie występują układy, które przez analogię można porównać do gąbki i jej właściwości. Na podobnej zasadzie funkcjonują między innymi lasy, torfowiska wysokie i gleba.

Czytaj dalej

Lasy deszczowe

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAOkreślenie „lasy deszczowe” pochodzi od bardzo dużej wilgotności powietrza, sięgającej nawet 100%, która jest efektem wyparowywania dużych mas wody z gęstych koron drzew. Możecie się spotkać z inną nazwą potocznie stosowaną przez ludzi, czyli dżunglą, ponieważ porośnięta jest gęstą roślinnością wiecznie zielonych drzew i krzewów. Lasy deszczowe stanowią około 30% powierzchni wszystkich lasów na świecie. Występują w strefie tropikalnej, pomiędzy Zwrotnikiem Raka i Zwrotnikiem Koziorożca, na obszarze Afryki, Azji, Australii, Ameryki Południowej i Środkowej. Największym z lasów deszczowych jest Dżungla Amazońska, leżąca na terenie ośmiu państw. Czytaj dalej